Van mentale gezondheid naar mentale energie: 5 manieren om het gesprek op werk wél te openen

Helaas kun je mentale gezondheid niet in één week verbeteren, maar het start bij bewustwording en het delen van verhalen. Op maandag 1 juni start De Week van de Mentale Gezondheid. Vanuit Human Journey geef ik vijf tips hoe je als werkgever (HR/leidinggevende) hiermee aan de slag gaat.

Ten eerste, mentale gezondheid klinkt groot, zwaar en log. Ik spreek daarom in het LIFE-canvas van mentale energie, in beweging en met vuur. We hebben verschillende vormen van energie: naast mentaal, ook fysiek, emotioneel, spiritueel en energetisch. Mentaal gaat met name om het vermogen om te gaan met je eigen gedachten, jezelf te accepteren, hulp te vragen als het nodig is, een eigen plek te vinden en om te gaan met teleurstellingen en uitdagingen.

Dit speelt allemaal in je koppie af, waardoor het lastiger is voor anderen om te zien wat er speelt. Je loopt nog recht, je ziet er gezond uit, maar in je hoofd kan het een donkere warboel zijn. 

Als werkgever heb je de plicht om een veilige werkomgeving te bieden. En veiligheid is nodig om mentale gezondheid, of mentale energie, bespreekbaar te maken. En niet alleen bespreken maar ook een cultuur bouwen waarin mentale energie stroomt. Je hebt het nodig om scherp te zijn, oplossingen te bedenken en ideeën op te doen.  

5 praktische tips om het gesprek over mentale gezondheid te openen

1.  Openheid brengt vertrouwen

En deze rol ligt vaak bij leidinggevenden. We gaan meer begrip en herkenning bij elkaar vinden als we eerlijk delen wat er speelt. Is dit lastig in jouw organisatie? (Start dan bij punt 3).

Dit wordt ook wel de spiraal van vertrouwen genoemd: je start met openheid, dat creëert vertrouwen en vertrouwen brengt ook weer dat de ander openheid biedt. Maar ergens moet het beginnen.

Deel deze week eens iets waar je zelf van wakker ligt, wat je moeilijk vindt of welke stappen je hebt gezet in je eigen mentale energie. 

2.  Begin met vragen stellen

Niet: hoe gaat het nou met je? Maar benoem wat je ziet en stel dan een open vraag. Ik zie dat je steeds vaker stil bent en afwezig: speelt er iets? Ik zie dat je kortaf bent of gefrustreerd: is er iets wat je wilt delen?

Of nog veel simpeler: wat heb je nodig om je werk goed te doen? En kan ik je daarin ergens bij ondersteunen?

Toen ik elke avond kapot van het werk, huilend op mijn bed in slaap viel, had ik hulp nodig. Ik kon het verdriet van het verlies van mijn vader niet verwerken en ik stortte me op het werk. Maar ik kon niet meer: huilen op het werk, boosheid. En ik weet nog dat mijn leidinggevende zei: bel nou even die psycholoog en daarna gaan we weer aan het werk. Het was goed bedoeld, maar ik had toen eigenlijk gewoon even moeten stoppen.

3.  Pak culturele overtuigingen over mentale issues aan

Dit is eigenlijk de grootste tip die ik kan geven. Niet altijd even makkelijk om door te voeren, maar wel de essentie. Cultuur vormt zich in gedrag (zichtbaar), waarden (woorden) en overtuigingen (wat je echt vindt, maar niet altijd uitspreekt). 

Funest voor een mentale gezonde cultuur zijn deze overtuigingen:

• Het is niet oké om niet oké te zijn
• Hulp vragen is not done
• Praten over je privéleven doe je niet op werk
• Werk is geen plek om je emoties te delen
• We praten niet over onze problemen

Dit spreken we nooit zo uit, het staat niet op een werken bij-pagina, maar speelt wel in de diepste laag van cultuur.

4.  Start klein met flexibiliteit 

In sommige organisaties zie ik dat iemand direct naar de coach wordt gestuurd als het even niet lekker gaat. Terwijl soms de verlichting al zit in een goed gesprek (aangeven wat er echt speelt) en het bieden van flexibiliteit. Ruimte om iets later te beginnen als je mantelzorger bent, thuiswerken als je kind ziek is of even een middag vrij nemen om je hoofd te legen.

5.  Werk vanuit amplitie: wat heb je nodig?

Ik zei het al eerder: wat heb je nodig is zo’n krachtige vraag. Maar vaak weten we zelf het antwoord niet. Ga in gesprek over opladen. Wanneer zit je goed in de flow? Welke situaties maken impact op je? Waar loop je tegenaan? Wat kost je energie? 

Werk als veilige plek

En ja, we spreken veel over werk in kader van mentale gezondheidsissues door werkdruk of uitsluiting. Maar in veel gevallen is werk ook een veilige plek. Een plek waar je je identiteit uithaalt, waar je met collega’s kan praten over wat er thuis speelt, waar je je kunt verstoppen in je werk of zelfs fysiek als het thuis onveilig is. 

Laten we deze week (en alle andere weken) eens vaker inchecken bij elkaar. Zonder oordeel. Met aandacht. 

Herken jij dit in jouw organisatie? Stuur me gerust een bericht, ik denk graag mee.

Wil je meer weten over hoe je je eigen mentale energie kan vergroten? Lees dan deze blog met drie praktische tips.